2. గోపాల్ తెలివి — పాఠ్యపుస్తక ప్రశ్నలకు జవాబులు
🖼️ చిత్రం చూడండి - ఆలోచించి మాట్లాడండి (పేజీ 12)
1. చిత్రంలో ఏమేమి కనిపిస్తున్నాయి?
జ: కొన్ని మేకలు అడవిలో మేస్తున్నాయి. ఒక పెద్ద గుంత ఉంది. మేకలు ఆ గుంతలో పడిపోతాయి. కొన్ని మేకలు తెలివిగా కర్రలు, కొమ్మలు వేసుకుని గుంత నుండి బయటకు ఎక్కి వస్తాయి.
2. పై చిత్రాల ఆధారంగా కథను చెప్పండి.
జ: కొన్ని మేకలు అడవిలో మేస్తుండగా, ఒక పెద్ద గుంతలో పడిపోయాయి. అవి భయపడకుండా తెలివిగా ఆలోచించి, చుట్టుపక్కల ఉన్న కర్రలు, కొమ్మలు గుంతలో వేసి, వాటిపై ఎక్కి గుంత నుండి సురక్షితంగా బయటపడ్డాయి. కష్టం వచ్చినప్పుడు తెలివిగా ఆలోచిస్తే గట్టెక్కవచ్చని ఈ చిత్రాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
👂 వినడం - ఆలోచించి మాట్లాడటం (పేజీ 16)
1. ఢిల్లీ సుల్తానుకు వచ్చిన ఆలోచన ఏమిటి?
జ: తన సామంత రాజులందరినీ పిలిపించి, వారికి రెండు చిక్కు ప్రశ్నలు వేయాలని సుల్తానుకు ఆలోచన వచ్చింది.
2. సుల్తాను అడిగినది చిక్కు సమస్య. చిక్కుసమస్య అంటే ఏమిటి? ఇలాంటివి మీరు విన్నవి చెప్పండి.
జ: సులభంగా సమాధానం చెప్పలేని, ఆలోచించి తెలివిగా జవాబు చెప్పవలసిన ప్రశ్నను చిక్కు సమస్య అంటారు. ఉదా: "నీళ్ళు లేకుండా ఈదేది ఏది?" వంటి పొడుపు కథలు ఇలాంటివే.
3. 'గోపాల్ తెలివి' కథను మీ సొంత మాటల్లో చెప్పండి.
జ: ఢిల్లీ సుల్తాన్ తన సామంతులను భూమి కొలత, ఆకాశంలోని నక్షత్రాల లెక్క గురించి ప్రశ్నించగా ఎవరూ సమాధానం చెప్పలేకపోయారు. మాళ్వా రాజు జయచంద్రుడి ఆస్థాన విదూషకుడైన గోపాల్ ఈ ప్రశ్నలకు జవాబు చెబుతానని బయలుదేరాడు. ఏడాది గడువు తీసుకుని, దారంతో భూమిని కొలిచానని, గొర్రెల వెంట్రుకలతో నక్షత్రాలను లెక్కించానని తెలివిగా బదులిచ్చి సుల్తాన్ను మెప్పించాడు.
📖 చదవడం - వ్యక్తపరచడం: దీర్ఘదర్శి కథ (పేజీ 16-17)
1. మడుగులో ఉన్న చేపల పేర్లలో లేని పేరు? ( ఈ )
అ) దీర్ఘదర్శి ఆ) దీర్ఘకాలుడు ఇ) దీర్ఘ సూత్రుడు ఈ) ప్రాప్త కాలజ్ఞుడు ✔
2. రాబోయే ఆపదను ముందుగానే ఊహించినవారు — దీర్ఘదర్శి (చేప)
3. ఏ కాలం గురించి ఆలోచించి ఆపద వస్తుందని చేపలు బాధపడ్డాయి?
జ: రాబోయే వేసవికాలంలో మడుగు ఎండిపోతుందని, అప్పుడు తమకు ఆపద వస్తుందని చేపలు బాధపడ్డాయి.
4. దీర్ఘదర్శి ఏమి ఊహించింది?
జ: శీతాకాలం ముగిశాక వేసవికాలం రాగానే, తాము ఉంటున్న చిన్న మడుగు ఎండిపోతుందని, అందుకే ఇప్పుడే వేరే పెద్ద మడుగుకు వెళ్ళిపోవాలని దీర్ఘదర్శి ముందుగానే ఊహించింది.
🔤 పదజాలం (పేజీ 17)
అ) పాఠంలోని గుణింతాక్షర, ద్విత్వాక్షర, సంయుక్తాక్షర పదాలు:
| గుణింతాక్షర పదాలు | ద్విత్వాక్షర పదాలు | సంయుక్తాక్షర పదాలు |
|---|---|---|
| రాజు, సభ, పిలిపించాడు, సమాధానాలు | పట్టణం, గొర్రెలు, తక్కువ | నక్షత్రాలు, ప్రశ్నలు, దర్బారు, స్పష్టం |
ఆ) గడులలోని అక్షరాలతో సంయుక్తాక్షర పదాలు (ఉదా: నక్షత్రాలు):
స్నేహితులు, ప్రశ్నలు, గ్రామం, విద్యార్థి
ఇ) పదాలను క్రియాపదాలతో జతపరచి వాక్యాలు రాయండి:
2. మైదానంలో ఆటలు → ఆడేస్తాం
3. చిట్టిచిట్టి కథలు → చెప్పేస్తాం
4. కాగితం పడవలు → వదిలేస్తాం
5. ఊహల ఊయలు → ఊగేస్తాం
వాక్యాలు:
1. పిల్లలు రంగురంగుల బొమ్మలు చేసేస్తాం అంటూ సంబరపడ్డారు.
2. సెలవుల్లో మైదానంలో ఆటలు ఆడేస్తాం.
3. నాన్నమ్మ దగ్గర చిట్టిచిట్టి కథలు చెప్పేస్తాం అని పిల్లలు అన్నారు.
4. వర్షం పడితే కాలువలో కాగితం పడవలు వదిలేస్తాం.
5. సెలవు రోజుల్లో ఊహల ఊయలు ఊగేస్తాం.
✍️ స్వీయరచన (పేజీ 18)
1. సుల్తాన్ అడిగిన ప్రశ్నలేమిటి?
జ: "ఈ భూమి పొడవు, వెడల్పు ఎంత?" మరియు "ఆకాశంలో ఎన్ని నక్షత్రాలున్నాయి?" అని సుల్తాన్ అడిగాడు.
2. గోపాల్ ఎవరు? ఎక్కడుంటాడు?
జ: గోపాల్ మాళ్వా రాజు జయచంద్రుడి ఆస్థానంలో తెలివైన విదూషకుడు.
3. గోపాల్ భూమి పొడవు, వెడల్పులు ఎలా కొలిచానని చెప్పాడు?
జ: ఎనిమిది బండ్ల దారంతో భూమి నిలువును, మిగిలిన ఎనిమిది బండ్ల దారంతో భూమి అడ్డాన్ని కొలిచానని చెప్పాడు.
4. గోపాల్ నక్షత్రాలను ఎలా లెక్కించానని చెప్పాడు?
జ: పాతిక గొర్రెలు తెచ్చి, ఒక్కో నక్షత్రానికి ఒక్కో గొర్రె వెంట్రుక చొప్పున లెక్కపెడితే గొర్రెల వెంట్రుకలన్నీ లెక్కించుకుని నక్షత్రాల సంఖ్య తెలుసుకోవచ్చని చెప్పాడు.
5. మీకు తెలిసిన ఒక చిక్కు ప్రశ్న రాసి దానికి సమాధానం రాయండి.
జ: ప్రశ్న: పగలంతా నిద్రపోయి, రాత్రి మేల్కొనేది ఏది? జవాబు: గుడ్లగూబ.
6. గోపాల్ తెలివి కథను మీ సొంతమాటల్లో రాయండి.
జ: ఢిల్లీ సుల్తాన్ తన సామంతులను రెండు చిక్కు ప్రశ్నలు అడిగాడు. ఎవరూ సమాధానం చెప్పలేకపోయారు. జయచంద్రుడి ఆస్థాన విదూషకుడు గోపాల్ ఏడాది గడువు తీసుకుని, దారంతో భూమిని కొలిచానని, గొర్రెల వెంట్రుకలతో నక్షత్రాలను లెక్కించానని తెలివైన సమాధానాలు చెప్పి సుల్తాన్ను మెప్పించి, సత్కారం పొందాడు.
🎨 సృజనాత్మకత - పొడుపు కథలు (పేజీ 18)
ఇచ్చిన ఉదాహరణ (కుర్చీ) వంటివి రెండు సొంత పొడుపు కథలు:
1. నాకు మూడు కళ్ళు ఉంటాయి, అయినా చూడలేను. నన్ను వేడి చేస్తే మంచి వాసన వస్తుంది. నన్ను కొడితే నీళ్ళు వస్తాయి. ఎవరిని? నేనెవరిని?
సమాధానం: కొబ్బరికాయ
2. నాకు రెక్కలు ఉంటాయి కానీ ఎగరలేను. నేను ఎప్పుడూ ఇంటికే అంటిపెట్టుకుని ఉంటాను. గాలి వచ్చినప్పుడు తిరుగుతూ ఉంటాను. ఎవరిని? నేనెవరిని?
సమాధానం: ఫ్యాన్ (పంకా)
👏 ప్రశంస (పేజీ 18)
మీ ఉపాధ్యాయులు మిమ్మల్ని అభినందించిన ఒక సందర్భాన్ని వివరించండి.
జ: నేను తరగతిలో నిర్వహించిన వ్యాసరచన పోటీలో మొదటి బహుమతి గెలుచుకున్నప్పుడు, మా ఉపాధ్యాయులు నన్ను అందరి ముందు మెచ్చుకుని ప్రశంసించారు. ఆ రోజు నాకు చాలా సంతోషంగా, గర్వంగా అనిపించింది.
❗ భాషాంశాలు - ఆశ్చర్యార్థక చిహ్నం (పేజీ 18-19) APTEACHERS.IN
పేరాలో '!' ముందున్న పదాలకు 'O' చుట్టవలసినవి:
అబ్బో, అవును, బాబోయ్, ఇలా చూడండి — ఈ పదాల తరువాత '!' గుర్తు వస్తుంది గనుక వీటిని గుర్తించి చుట్టాలి.
కింది వాక్యాలలో (!) ఆశ్చర్యార్థక చిహ్నాన్ని ఉంచండి:
1. ఆహా! ఎంత చల్లని గాలి!
2. శభాష్! నువ్వు బాగా చదువుతున్నావు!
📌 ప్రాజెక్టు పని (పేజీ 19)
మీ పాఠశాల గ్రంథాలయంలోని కథల పుస్తకం నుండి ఒక కథ చదివి, అందులో మీకు నచ్చిన అంశాలను (పాత్రలు, నీతి, సంఘటనలు) నోట్బుక్లో రాసి, తరగతిలో ప్రదర్శించండి / చదివి వినిపించండి.
("దీనిని కూడా తెలుసుకోండి" విభాగం — బెత్తెడు, జాన, మూర, బారెడు అనే కొలత పదాల గురించిన సమాచార పేరా మాత్రమే; దీనికి ప్రత్యేక ప్రశ్నలు లేవు.)
🏆 నేనేమి నేర్చుకున్నాను? (పేజీ 22)
1. పాఠం ఆధారంగా 'ఢిల్లీ సుల్తాన్' ఆస్థానానికి ఎవరు వచ్చారు? ( ఈ )
అ) కవి ఆ) వర్తకుడు ఇ) సైనికుడు ఈ) రాజు ✔ (జయచంద్రుడు)
2. 'విషమించు' అంటే అర్థం రాయండి.
జ: పరిస్థితి మరింత క్లిష్టంగా, కష్టతరంగా మారడం.
3. 'గోపాల్ తెలివైనవాడు' — గీత గీసిన పదం యొక్క భాషాభాగం
జ: విశేషణం
4. రాము కథ ఆధారంగా ప్రశ్నలకు జవాబులు:
i. పై పేరా ద్వారా అందరూ మెచ్చుకోవాలంటే ఎలా ఉండాలి? ( ఇ )
అ) ఒర్పుగా ఆ) నేర్పుగా ఇ) నిజాయితీగా ✔ ఈ) దురుసుగా
ii. పోలీసులు రాముని ఎందుకు మెచ్చుకున్నారు? రాము స్థానంలో మీరు ఉంటే ఏం చేసేవారు?
జ: దారిలో దొరికిన డబ్బు పర్సును తనవద్దే ఉంచుకోకుండా, నేరుగా పోలీస్ స్టేషన్కు వెళ్ళి అప్పగించినందుకు రాముని పోలీసులు మెచ్చుకున్నారు. నేను కూడా రాము స్థానంలో ఉంటే, దొరికిన వస్తువును నిజాయితీగా పోలీసులకు లేదా యజమానికి అప్పగిస్తాను.
5. కింది పదాలను ఉపయోగించి సొంత వాక్యాలు రాయండి:
అ) సన్మానం — ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడిగా గెలిచిన మా సారును పాఠశాలలో ఘనంగా సన్మానించారు.
ఆ) బహుమతి — క్రీడా పోటీలలో గెలిచినందుకు నాకు బహుమతి లభించింది.
6. సమస్య వచ్చినప్పుడు భయపడకుండా తెలివిగా ఆలోచించాలి. ఈ విషయాన్ని గోపాల్ పాత్ర ద్వారా ఎలా తెలుసుకున్నావు? వివరించండి.
జ: సుల్తాన్ అడిగిన చిక్కు ప్రశ్నలకు అందరూ భయపడి మౌనంగా ఉండిపోగా, గోపాల్ మాత్రం భయపడకుండా, ప్రశాంతంగా ఆలోచించి, తెలివైన ఉపాయాలతో సమాధానాలు చెప్పి సుల్తాన్ను మెప్పించాడు. దీనివల్ల ఎంతటి కష్టమైన సమస్య అయినా ధైర్యంగా, తెలివిగా ఆలోచిస్తే పరిష్కారం దొరుకుతుందని నేను తెలుసుకున్నాను.
7. సుల్తాన్ ఒక కొండను చూపించి "దీని బరువు ఎంతో నాకు తెలియాలి" అని అడిగినప్పుడు నీవైతే ఏమని సమాధానం చెప్తావు?
జ: "మహాప్రభూ! ఈ కొండను తూచగలిగే పెద్ద త్రాసు ముందు నిర్మించాలి. అది తయారుచేయడానికి కొంత సమయం, ధనం కావాలి" అని చెప్పి గడువు అడుగుతాను.
8. నీ స్నేహితుడు జిల్లా స్థాయి పోటీలలో పాల్గొని కలెక్టర్ నుండి బహుమతి పొందినప్పుడు వానిని ప్రశంసిస్తూ రాయండి.
జ: "నేస్తం! జిల్లా స్థాయి పోటీలో నెగ్గి కలెక్టర్ గారి చేతుల మీదుగా బహుమతి అందుకున్నందుకు హృదయపూర్వక అభినందనలు. నీ కృషి, పట్టుదల చూసి చాలా గర్వంగా ఉంది!"
