2వ పాఠం - మాయాకంబళి
7వ తరగతి తెలుగు సౌరభం - సమాధానాలు (అన్ని అభ్యాసాలు)
📖 పేజీ - 45
ఇవి చేయండి - ఉక్తలేఖనం
ఉపాధ్యాయుడు చదివి వినిపించే పదాలను వినండి, రాయండి. ఇది తరగతి గదిలో ఉపాధ్యాయుడు నిర్వహించే మౌఖిక కార్యకలాపం. దీనికి పుస్తకంలో ముద్రిత జవాబు ఉండదు — పిల్లలు ఉపాధ్యాయుడు చెప్పిన పదాలను వినికిడి ఆధారంగా సరిగ్గా రాయాలి.
అవగాహన - ప్రతిస్పందన
1. పాఠంలోని మాయాకంబళి వలె మానవ జీవితంలో చరవాణి (సెల్ఫోన్), సమయం, సంపద, మాటలు వంటివి విలువైనవే. వీటిని గురించి మీ సొంత మాటలలో చెప్పండి.
జవాబు: చరవాణి (సెల్ఫోన్) మనకు ఎంతో ఉపయోగకరమైనది. కానీ దానిని సరిగ్గా వాడితేనే మేలు. అలాగే సమయం ఎంతో విలువైనది; పోయిన సమయం తిరిగి రాదు. సంపద కూడా అవసరమైనప్పుడు సాయపడుతుంది, కానీ దురాశతో వాడితే కీడు కలుగుతుంది. మాటలు కూడా చాలా శక్తిమంతమైనవి - మంచిమాట ఆనందాన్నిస్తే, చెడు మాట బాధ కలిగిస్తుంది. కాబట్టి వీటిని అన్నింటినీ మంచి పనుల కోసమే, మితంగా వాడుకోవాలి.
2. కథలోని మాయాకంబళి మీకు లభిస్తే దానిని ఏ విధంగా ఉపయోగిస్తారో చెప్పండి.
జవాబు: నాకు మాయాకంబళి లభిస్తే, దానిని అవసరంలో ఉన్న పేదవారికి సాయం చేయడానికి, రోగులకు మందులు తీసుకురావడానికి, చదువుకోలేని పిల్లలకు పుస్తకాలు అందించడానికి ఉపయోగిస్తాను. దీన్ని ఎప్పుడూ మంచి పనుల కోసమే వాడతాను, రాజులాగా అధికారం కోసం దుర్వినియోగం చేయను.
3. మీరు చదివిన ఏదైనా కథను మీ సొంత మాటలలో చెప్పండి.
జవాబు: (విద్యార్థి తాను ఇష్టపడే ఏదైనా కథను తన సొంత మాటల్లో క్లుప్తంగా చెప్పాలి. ఉదాహరణకు తెనాలి రామకృష్ణుడి కథ, పంచతంత్ర కథ వంటివి చెప్పవచ్చు. ఉపాధ్యాయుడు ముందు మౌఖికంగా చెప్పే కార్యకలాపం ఇది.)
📖 పేజీ - 46
4. గద్యం చదివి ప్రశ్నలకు జవాబులు గుర్తించండి
1) మనం ఏ భాషను విస్మరించకూడదు? ( ఆ )
అ) మరాఠీ ఆ) మాతృభాష ఇ) ఆంగ్ల భాష ఈ) పర భాష
2) భాష యొక్క స్వభావం ఏమిటి? ( అ )
అ) మార్పు ఆ) చేర్పు ఇ) కూర్పు ఈ) తీర్పు
3) భాషలో జరిగే మార్పును దేనితో పోల్చారు? ( ఆ )
అ) పాత నీరు ఆ) కొత్త నీరు ఇ) మురికినీరు ఈ) నీటి మడుగు
వ్యక్తీకరణ - సృజనాత్మకత
అ) కింది ప్రశ్నలకు నాలుగైదు వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.
1. మాయా కంబళి రచయితను గురించి రాయండి.
జవాబు: మాయాకంబళి కథ రచయిత కలువకొలను సదానంద. వీరు 22.02.1939న చిత్తూరు జిల్లా పాకాలలో జన్మించారు. 1992లో జాతీయ ఉత్తమ ఉపాధ్యాయుడిగా ఎంపికయ్యారు. వీరు శివానందలహరి, వింధుభోజనం, చల్లని తల్లి వంటి పిల్లల కథలు రాశారు. వీరికి 1966లో కేంద్ర ప్రభుత్వ విద్యాశాఖ బహుమతి, 1976లో ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి అవార్డు, 2010లో కేంద్ర సాహిత్య బాలసాహిత్య అవార్డు లభించాయి.
2. ఆత్మానందుడు రాజ్యశ్రేయస్సు కొరకు రాజుతో ఏమని చెప్పాడు?
జవాబు: ఆత్మానందుడు రాజుతో, తాను కూడా రాజ్యశ్రేయస్సు కోసమే చెబుతున్నానని అన్నాడు. అసాధారణ శక్తులవల్ల మంచికంటే చెడు జరగటానికే ఎక్కువ అవకాశాలు ఉంటాయని, ఇలాంటి మహిమాన్వితమైన వస్తువు మనిషిని పాపకార్యాలకు, నీతిబాహ్యమైన పనులకు పురికొల్పుతుందని చెప్పాడు. ఉత్తముడైన తనకు కూడా ఆ మాయకంబళి పట్ల ఆసక్తి కలగడం సరికాదని తెలిపాడు.
ఆ) కింది ప్రశ్నలకు 8 నుంచి 10 వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.
1. మాయాకంబళిని రాజు మొదట ఎందుకు కావాలనుకున్నాడు? తరవాత ఎందుకు తిరిగి ఇచ్చేశాడు?
జవాబు: బిచ్చగాడు ఇచ్చిన కంబళి వల్ల తనకు ప్రాణహాని, శాంతి, సుఖం లేదని చెప్పగా, రాజు దాని మహత్తును తెలుసుకోవాలని దాన్ని తీసుకున్నాడు. ఆ కంబళితో దొంగలను పట్టుకోవడం, అవినీతిపరులను శిక్షించడం వంటివి చేసి రాజ్యంలో శాంతిని నెలకొల్పాడు. అయితే ఆ కంబళి సహాయంతోనే విక్రముడు రాజును చంపడానికి రాత్రివేళ ప్రవేశించగలిగాడు. దీనితో రాజుకు ఆ కంబళి వల్ల మంచికంటే చెడే ఎక్కువ జరుగుతుందని, మనుషులలో స్వార్థం, నీచత్వం పెరిగి ప్రాణాలకే ముప్పు కలుగుతుందని అర్థమైంది. అందుకే దానిని తిరిగి ఇచ్చేశాడు.
2. మాయాకంబళి కథా సారాంశాన్ని మీ సొంతమాటలలో రాయండి.
జవాబు: హిమాలయాల్లో ఉండే ఆత్మానందుడనే యోగికి మంత్రించిన ఒక మాయకంబళి ఉంటుంది. అది కప్పుకుంటే ఎవరికీ కనిపించడు. ఒకసారి ఆ కంబళి పొరపాటున ఒక దుర్మార్గుడైన బిచ్చగాడి చేతికి చిక్కుతుంది. అతడు దాన్ని షోభావతి నగర రాజుకు అమ్ముతాడు. రాజు ఆ కంబళి సాయంతో దొంగలను, అవినీతిపరులను శిక్షించి రాజ్యంలో శాంతి నెలకొల్పుతాడు. కానీ మంత్రి చండీదత్తుడు, నర్తకి చంచల కలిసి ఆ కంబళిని కప్పుకుని రాజును చంపడానికి ప్రయత్నిస్తారు. చివరకు నిజం తెలుసుకున్న రాజు, ఆ కంబళి వల్ల మనుషులలో స్వార్థం పెరిగి ప్రాణాలకే ప్రమాదమని గ్రహించి, దానిని ఆత్మానందుడికి తిరిగి ఇచ్చేస్తాడు.
3. విద్యార్థులూ! మీరు మీ ఊహాశక్తితో ఒక కథను రాయండి.
జవాబు: (ఇది విద్యార్థి స్వీయ ఊహాశక్తితో రాయవలసిన సృజనాత్మక ప్రశ్న. తరగతిలో నేర్చుకున్న కథా లక్షణాలు - ఆరంభం, సంఘటనలు, ముగింపు, నీతి - వాడుకుని సొంతంగా ఒక చిన్న కథ రాయాలి.)
4. గ్రంథాలయంలోని అద్భుత కథలను చదివి, ప్రశంసిస్తూ ఒక చిన్న కవిత రాయండి.
జవాబు: (నమూనా కవిత)
గ్రంథాలయమే మన నేస్తం, అందులో దాగుంది జ్ఞానం వసంతం,
అద్భుత కథలు చదివితే మనసుకు హాయి, ఊహలకు రెక్కలొచ్చేనోయి,
మంచి నీతిని నేర్పే గురువులు కథలే సుమా, పుస్తకమే నిజమైన నేస్తమా!
భాషాంశాలు - i. పదజాలం
అ) కింద గీత గీసిన పదాలకు అర్థాలు రాయండి. వాటితో సొంతవాక్యాలు రాయండి.
1. పక్షులు యథేచ్ఛగా ఆకాశంలో తిరుగుతున్నాయి.
అర్థం: స్వేచ్ఛగా | సొంతవాక్యం: మనం స్వేచ్ఛగా మన మనసులోని భావాలు చెప్పాలి.
2. బియ్యం చౌక ధరకు అమ్ముతున్నారు.
అర్థం: తక్కువ | సొంతవాక్యం: బజారులో కూరగాయలు చౌక ధరకు లభిస్తున్నాయి.
3. చెడ్డ పనులు ఎవరైనా చేస్తే అభ్యంతరం చెప్పాలి.
అర్థం: అడ్డు చెప్పడం | సొంతవాక్యం: తప్పుడు పని చేసేవారికి నేను ఎప్పుడూ అభ్యంతరం చెబుతాను.
4. చలి వేసినప్పుడు గొంగళి కప్పుకుంటాను.
అర్థం: గొంగడి (కంబళి) | సొంతవాక్యం: శీతాకాలంలో గొంగళి కప్పుకుంటే వెచ్చగా ఉంటుంది.
ఆ) కింది వాక్యాలలో సమానార్థక పదాలను గుర్తించి రాయండి.
1. పర్వతాలు ఎత్తుగా ఉన్నాయి. ఆ ఎత్తైన శైలముల మీద చెట్లు ఉన్నాయి. ఆ గిరులు మంచుతో కప్పబడి ఉన్నాయి.
సమానార్థక పదాలు: పర్వతాలు, శైలములు, గిరులు
2. ఆ పట్టణంలో రాజు ఎంతో ఉత్తముడు. అందుకే ఆ భూపాలుని అందరూ నరేంద్రుడు అని పిలుస్తారు.
సమానార్థక పదాలు: రాజు, భూపాలుడు, నరేంద్రుడు
3. రాజు కరవాలంతో యుద్ధం చేస్తాడు. ఆ యుద్ధంలో ఖడ్గం శత్రువుల తలలను ఖండిస్తుంది.
సమానార్థక పదాలు: కరవాలం, ఖడ్గం
ఇ) కింది ప్రకృతికి వికృతిని జతపరచండి.
| 1. రాత్రి | ( ఈ ) | అ) మొగము |
| 2. రాజు | ( ఆ ) | ఆ) రేడు |
| 3. ముఖము | ( అ ) | ఇ) సుకం |
| 4. సుఖం | ( ఇ ) | ఈ) రాతిరి |
జవాబులు: 1 → ఈ, 2 → ఆ, 3 → అ, 4 → ఇ
📖 పేజీ - 47
ఉ) ఎటునుంచి చదివినా ఒకే విధంగా వచ్చే భ్రమక పదాలను వాక్యాల ఆధారంగా రాయండి.
ఉదాహరణ: నటులు చేసేది - నటన
1. చింతకాయ రుచి → పులుపు
2. శరీరాన్ని కప్పే వస్త్రానికి మరో పేరు → వలువ
3. గాలి, వెలుతురు కోసం ఇంటికి పెట్టేది → కిటికీ
4. ఇది తీయడమంటే నిద్రపోతున్నాడని అర్థం → కునుకు
5. సముద్రపు అలల్లో వుండేది → జలజ
ఇలాంటి మరికొన్ని పదాలను సేకరించి రాయండి. (నమూనా జవాబులు)
| 1. అనన | 4. మదిమ |
| 2. తలత | 5. కరక |
| 3. నిమిని | 6. వావ |
(ఇది స్వేచ్ఛా సేకరణ కార్యకలాపం - విద్యార్థులు మరిన్ని ఇలాంటి పదాలను నిఘంటువు సాయంతో సేకరించవచ్చు.)
ii. వ్యాకరణాంశాలు
విభాగం 1: కింది తరగతి వ్యాకరణ పునశ్చరణ
1. లింగము మరియు వచనం (గుర్తుచేసుకుందాం!)
ఉదా: రాజు - మహద్వాచకము, చంచల - మహతీవాచకము, కంబళి - అమహద్వాచకము.
వచనం: సంఖ్యను ఒకటి లేదా ఎక్కువ సూచిస్తుంది. (ఉదా: యోగి - ఏకవచనం, దొంగలు - బహువచనం).
2. భాషాభాగాలు (గుర్తుచేసుకుందాం!)
నామవాచకం, సర్వనామం, విశేషణం, క్రియ, అవ్యయం - ఇవి 5 రకాల భాషాభాగాలు.
📖 పేజీ - 49 (విభక్తుల పట్టిక, అభ్యాసం 1)
విభక్తుల పూర్తి పట్టిక (పునశ్చరణ)
| విభక్తి | ప్రత్యయాలు | అర్థం |
|---|---|---|
| ప్రథమా | డు, ము, వు, లు | పేరును సూచిస్తుంది |
| ద్వితీయా | నిన్, నున్, లన్, కూర్చి | కర్మ |
| తృతీయా | చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్ | సాధనం |
| చతుర్థీ | కొఱకున్, కై (కోసం) | ఉద్దేశించడం |
| పంచమీ | వలనన్, కంటెన్, పట్టి | విడిపోయే స్థానం |
| షష్ఠీ | కిన్, కున్, యొక్క, లోన్, లోపలన్ | సంబంధం |
| సప్తమీ | అందున్, నన్ | స్థలం/సమయం |
| సంబోధనా ప్రథమా | ఓ, ఓయి, ఓరి, ఓసి | పిలుపు |
అభ్యాసం 1: లింగము మరియు వచనం
| పదం | వాచకం | వచనం |
|---|---|---|
| ఉదా: వృద్ధయోగి | మహద్వాచకం | ఏకవచనం |
| 1. రాజు | మహద్వాచకం | ఏకవచనం |
| 2. కంబళి | అమహద్వాచకం | ఏకవచనం |
| 3. పర్వతాలు | అమహద్వాచకం | బహువచనం |
| 4. చంచల | మహతీవాచకం | ఏకవచనం |
| 5. ఆత్మానందుడు | మహద్వాచకం | ఏకవచనం |
| 6. నర్తకి | మహతీవాచకం | ఏకవచనం |
📖 పేజీ - 50
అభ్యాసం 2: భాషాభాగాలు
"ఆయన తన పాత కంబళి మీద మంత్రజలం చల్లాడు."
| 1. ఆయన | = సర్వనామం | 5. మీద | = అవ్యయం |
| 2. తన | = సర్వనామం | 6. మంత్రజలం | = నామవాచకం |
| 3. పాత | = విశేషణం | 7. చల్లాడు | = క్రియ |
| 4. కంబళి | = నామవాచకం |
అభ్యాసం 3: విభక్తులు
| వాక్యం | విభక్తి |
|---|---|
| 1. ముదుసలి బిచ్చగాడు చలితో బాధపడుతున్నాడు. | తృతీయా విభక్తి (తో) |
| 2. చండీదత్తుడి మనస్సుకు కొంతప్రశాంతత చేకూరింది. | చతుర్థీ విభక్తి (కు) |
| 3. నేను కూడా రాజ్యశ్రేయస్సును కోసమే చేయుచున్నాను. | చతుర్థీ విభక్తి (కోసం) |
| 4. "స్వామీ, మీ కంబళిని మీరే ఉంచుకోండి" | ద్వితీయా విభక్తి (ని) |
| 5. ఓ మహాప్రభూ! | సంబోధనా ప్రథమా విభక్తి (ఓ) |
| 6. ఈ కంబళి వల్ల (వలన) నాకు ప్రాణహాని తప్ప శాంతిలేదు. | పంచమీ విభక్తి (వలన) |
| 7. "దేశం నుండి బహిష్కరించారు." | పంచమీ విభక్తి (నుండి) |
| 8. "హిమాలయ పర్వతాలలో ఆత్మానందుడనే యోగి ఉండేవాడు." | సప్తమీ విభక్తి (లో) |
అభ్యాసం 4: తెలుగు సంధులు
| సంధి పదం | విడదీసిన రూపం | సంధి పేరు |
|---|---|---|
| ఉదా: నగరమంతా | నగరము + అంతా | ఉత్త్వ సంధి |
| 1. ఎవరైనా | ఎవరు + ఐనా | ఉత్త్వ సంధి |
| 2. మంచిదని | మంచిది + అని | ఇత్త్వ సంధి |
| 3. పోతుంటాడని | పోతుంటాడు + అని | ఉత్త్వ సంధి |
| 4. ఒప్పుకున్నదని | ఒప్పుకున్నది + అని | ఇత్త్వ సంధి |
| 5. పనికిరాదని | పనికిరాదు + అని | ఉత్త్వ సంధి |
| 6. నాకిష్టం | నాకు + ఇష్టం | ఉత్త్వ సంధి |
| 7. ఎందుకైనా | ఎందుకు + ఐనా | ఉత్త్వ సంధి |
| 8. ఆత్మానందుడున్న | ఆత్మానందుడు + ఉన్న | ఉత్త్వ సంధి |
📖 పేజీ - 51
నీతి పద్యం - భావం
పద్యంలోని భావం: పుణ్య నదులలో స్నానం చేయడం, సమస్త వేదాలు అధ్యయనం చేయడం ఒక సత్యానికి సాటిరావు. అన్ని ధర్మాలకంటే నిజం పలకడమే గొప్ప ధర్మం అని మునులు చెబుతారు. ఒక సత్యవాక్కు ఎంతటి పుణ్యాన్ని కలిగిస్తుందో, ఒక అబద్ధం అంతకంటే ఎక్కువ పాపాన్ని, నష్టాన్ని కలిగిస్తుందని గ్రహించాలి.
నేనివి చేయగలనా?
| అంశం | జవాబు |
|---|---|
| 1. పాఠంలోని కథను సొంత మాటల్లో చెప్పగలను. | ఔను |
| 2. పాఠంలోని కథను నేను సొంతంగా చదవగలను, రాయగలను. | ఔను |
| 3. పాఠంలోని పదాలను సొంత వాక్యాలలో ఉపయోగించగలను. | ఔను |
| 4. కథను ఊహించి రాయగలను. | ఔను |
(ఇది స్వీయ మూల్యాంకనం - ప్రతి విద్యార్థి తన సామర్థ్యాన్ని బట్టి నిజాయితీగా గుర్తు పెట్టుకోవాలి.)
📖 పేజీ - 52
చదవండి - ఆనందించండి: "మనిషి" కథ
ఇది అదనపు పఠన కథ (Extra reading passage) - దీనికి ప్రత్యేక ప్రశ్నలు పాఠ్యపుస్తకంలో ఇవ్వలేదు. ఈసఫ్ కథలోని నీతి: "నీవు నీ కోసం బతికితే అది పశు ప్రవృత్తి. నీవు ఇతరుల కోసం జీవిస్తే అది మానవ సంస్కృతి." ఈ కథను చదివి, మనం ఇతరులకు సాయపడే గుణాన్ని అలవర్చుకోవాలని తెలుసుకోవచ్చు.
