6వ తరగతి • తెలుగు వాచకం (సౌరభం) • AP SCERT
4. సమయస్ఫూర్తి (గద్యభాగం)
పాఠం జవాబులు • ప్రశ్నలు – సమాధానాలు • పేజీల వారీగా సంపూర్ణ సాధన
6వ తరగతి తెలుగు వాచకం “సౌరభం”లోని 4వ పాఠం “సమయస్ఫూర్తి” అనేది ప్రముఖ సంఘసంస్కర్త, రచయిత కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు గారు పంచతంత్ర కథల నుండి తెలుగులోకి అనువదించిన నీతికథ. ఎలుక (పలితుడు), గుడ్లగూబ (చంద్రకుడు) పాత్రల ద్వారా – ఆపద సమయంలో ధైర్యంగా, తెలివిగా ఆలోచించి ఎలా తప్పించుకోవాలో, అవసరమైతే శత్రువుకు కూడా సాయం చేయాలనే గొప్ప నీతిని ఈ కథ బోధిస్తుంది. ఈ పేజీలో APSCERT సిలబస్ ప్రకారం పాఠంలోని అవగాహన-ప్రతిస్పందన, వ్యక్తీకరణ-సృజనాత్మకత, పదజాలం, వ్యాకరణాంశాలు (విభక్తులు) విభాగాలకు సంబంధించిన అన్ని ప్రశ్నలు, “ఇవి చేయండి” పనులు, అభ్యాసాలకు పేజీల వారీగా సమగ్రమైన జవాబులు ఇవ్వబడ్డాయి. 6th Class Telugu Sourabham Lesson 4 Samayasphoorthi Questions and Answers, Kandukuri Veeresalingam పాఠం జవాబులు కోసం వెతుకుతున్న విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, తల్లిదండ్రులకు ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
అభ్యసన ఫలితాలు (ఈ పాఠం ద్వారా విద్యార్థులు నేర్చుకునేవి):
1) ఆపద వచ్చినప్పుడు తప్పించుకునే ఉపాయాలు తెలుసుకోవడం 2) ఎలుక–గుడ్లగూబ సంభాషణను నాటకీకరించడం 3) పాత్రల స్వభావాన్ని వర్ణించడం 4) కథా సమీక్ష రాయడం 5) విభక్తి ప్రత్యయాలను గుర్తించడం.
1. చిత్రాలు చూడండి. కథను ఊహించి చెప్పండి.
జవాబు: పై నాలుగు చిత్రాలలో ఒక కోతి, ఒక కోడిపిల్లను గంపలో పెట్టి, దానిని ఒక నక్కకు అప్పగిస్తుంది. ఆ నక్క గంపను తన బొరియకు మోసుకెళ్ళి, కోడిని వండుకుని తినాలని మంట రాజేస్తుంది. నక్క నిర్లక్ష్యంగా ఉన్న సమయంలో కోడిపిల్ల సమయస్ఫూర్తిని ఉపయోగించి, పొగలో గందరగోళం సృష్టించి తప్పించుకుని పారిపోతుంది. చివరికి నక్కకు ఆకలి తప్ప ఏమీ మిగలదు. ఇది కూడా మన పాఠంలోని “సమయస్ఫూర్తి” నీతినే తెలియజేస్తుంది – కష్టసమయంలో తెలివిగా ఆలోచిస్తే ఆపద నుంచి తప్పించుకోవచ్చు.
2. కోతి లేకపోతే కోడి ఎలా తప్పించుకునేదో ఊహించి చెప్పండి.
జవాబు: కోతి సాయం లేకపోయినా, కోడిపిల్ల తన సొంత సమయస్ఫూర్తితోనే తప్పించుకునేది. నక్క నిద్రపోతున్నప్పుడో, మంట రాజేసేటప్పుడు వచ్చే పొగ-గందరగోళాన్ని ఉపయోగించుకునో త్వరగా పరుగెత్తి తప్పించుకునేది. బిగ్గరగా అరిచి చుట్టుపక్కల వారి సాయం కూడా కోరేదేమో. ఏ సాయం లేకపోయినా, తెలివిని ఉపయోగిస్తే ఆపద నుంచి బయటపడవచ్చని దీని అర్థం.
ఉపాధ్యాయుడు చెప్పిన కింది పదాలను (ఉక్తలేఖనం) రాయండి.
ఆహారాన్వేషణ, అదృష్టం, చంద్రకుడు, విహరిస్తున్న, ప్రాణభీతి, దీనస్థితి, ధైర్యము, బ్రతుకుతున్న, ప్రాణాలు, ప్రస్తుతం, శత్రువులు, పరస్పరం, గుటుక్కున, కృతజ్ఞతలు, అజ్ఞానం, ఆశ్రయించాను.
1. పాఠంలోని కథను మీ సొంతమాటల్లో చెప్పండి.
జవాబు: ఒక మర్రిచెట్టు తొర్రలో పలితుడు అనే ఎలుక నివసిస్తుంది. చెట్టు మొదట్లో వేటగాడు పన్నిన వలలో ఎలుక చిక్కుకోగా, గుడ్లగూబ (చంద్రకుడు) దాన్ని చూసి పట్టుకోవాలని చూస్తుంది. అదే సమయంలో వేటగాడు రావడంతో ఇద్దరికీ ప్రాణాపాయం ఏర్పడుతుంది. తెలివైన ఎలుక, శత్రువైనా గుడ్లగూబను కాపాడాలని నిర్ణయించుకుని, తన పళ్ళతో వలను కొరికి దానిని విడిపిస్తుంది. కృతజ్ఞతతో గుడ్లగూబ ఎలుకకు ఏమీ హాని చేయకుండా వెళ్ళిపోతుంది. ఇద్దరూ శాశ్వత స్నేహం చేయకుండా, తమ తమ దారుల్లో సురక్షితంగా జీవిస్తారు.
2. గుడ్లగూబను చూసి భయపడిన ఎలుక తన మనసులో ఏమనుకొంది?
జవాబు: గుడ్లగూబను చూసిన వెంటనే ఎలుక చాలా భయపడింది. మొదట “నా శత్రువు వలలో చిక్కుకున్నాడు” అని అనుకున్నా, వెంటనే “ప్రాణభీతితో ఉన్నవారిని ఆదుకోవడమే ధర్మం, బుద్ధిమంతులు ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొని ధైర్యం చూపిస్తారు” అని ఆలోచించి, తన ప్రాణాలకు తెగించి అయినా గుడ్లగూబను రక్షించాలని నిశ్చయించుకుంది.
3. ఎలుక, పిల్లినుండి ఎలా తప్పించుకుంది?
జవాబు: ఎలుకలు సాధారణంగా చాలా చురుకుగా, అప్రమత్తంగా ఉంటాయి. పిల్లి కనిపించగానే వేగంగా పరిగెత్తి తమ కన్నాల్లోకి దూరిపోతాయి. చిన్న శరీరం వల్ల ఇరుకైన సందుల్లోకి తేలికగా దూరగలవు, పదునైన వాసన-వినికిడి శక్తితో పిల్లి అలికిడిని ముందే పసిగట్టి తప్పించుకుంటాయి.
(గమనిక: మన పాఠంలోని కథలో ఎలుకకు శత్రువు గుడ్లగూబ, వేటగాడు – ఇది సాధారణ జ్ఞానంతో అడిగిన ప్రశ్న.)
4. కింది పేరా చదివి ప్రశ్నలకు సరైన జవాబులు ఎంపిక చేయండి.
| అ) మనం ఎటువంటివారితో స్నేహం చేయాలి? | బి) మంచి వారితో ✔ |
| ఆ) ఏ విషయంలో ఆచితూచి నిర్ణయం తీసుకోవాలి? | ఎ) స్నేహితులను ఎంచుకోవడంలో ✔ |
| ఇ) కష్ట సమయాల్లో మంచి స్నేహితులు ఎలా స్పందిస్తారు? | బి) తోడుగా ఉంటారు ✔ |
| ఈ) జీవితంలో మంచి స్థానం సంపాదించుకోవడానికి మీరేమి చేస్తారు? | ఎ) బుద్ధిగా ఉండే పిల్లలతో స్నేహం చేయడం ✔ |
అ) కింది ప్రశ్నలకు నాలుగైదు వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.
1. సమయస్ఫూర్తి పాఠ్యభాగ కవిని గురించి రాయండి.
జవాబు: ఈ పాఠం రచయిత కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు. వీరు 1848, ఏప్రిల్ 16న రాజమండ్రిలో జన్మించారు. ‘రాజశేఖర చరిత్రము’, ‘సత్యరాజా పూర్వదేశ యాత్రలు’, ‘హాస్య సంజీవని’ వంటి రచనలు చేశారు. వీరిని ఆధునిక యుగ వైతాళికులు, “గద్యతిక్కన” అని పిలుస్తారు. ఈ పాఠం వీరు అనువదించిన పంచతంత్ర కథల్లోని ‘విగ్రహం’ అనే భాగం నుంచి తీసుకోబడింది.
2. ఈ కథలో నీవు తెలుసుకున్న నీతి ఏమిటి?
జవాబు: ఆపద సమయాల్లో ధైర్యంగా, తెలివిగా ఆలోచించి సమయస్ఫూర్తితో వ్యవహరించాలి. అవసరమైతే శత్రువుకైనా సాయం చేయాలి, కానీ శత్రువుతో శాశ్వతమైన స్నేహం చేయకూడదు. మంచి మనసుతో సాయపడితే ప్రతిఫలంగా మేలే జరుగుతుందని ఈ కథ నేర్పుతుంది.
ఆ) కింది ప్రశ్నలకు 8 నుండి 10 వాక్యాలలో జవాబులు రాయండి.
1. సమయస్ఫూర్తి కథను సొంత మాటల్లో రాయండి.
జవాబు: పంచవటి అనే ప్రాంతంలో ఒక మర్రిచెట్టు తొర్రలో రోమకుడు అనే పక్షి, దాని కింద కన్నంలో పలితుడు అనే ఎలుక నివసిస్తూ ఉంటాయి. ఒకరోజు రాత్రి వేటగాడు ఆ చెట్టు చుట్టూ వల పన్నుతాడు. ఆహారం కోసం వెళ్తున్న పలితుడు పొరపాటున ఆ వలలో చిక్కుకుంటుంది. అదే సమయంలో చంద్రకుడు అనే గుడ్లగూబ అటుగా వచ్చి, శత్రువైన ఎలుక చిక్కుకోవడం చూసి సంతోషిస్తుంది. అయితే వేటగాడు దగ్గరకు రావడం చూసి చంద్రకుడు కూడా ప్రాణభీతితో భయపడుతుంది. అప్పుడు తెలివైన పలితుడు, శత్రువునైనా ప్రాణాపాయం నుంచి కాపాడాలని నిర్ణయించుకుని “మిత్రమా! కలిసి ఈ ఆపద నుంచి తప్పించుకుందాం” అని పిలుస్తుంది. చంద్రకుడు అంగీకరించి, తన బలమైన ముక్కుతో వలను కొరికి ఎలుకను విడిపిస్తుంది. వేటగాడు దగ్గరకు రాగానే ఇద్దరూ వేర్వేరు దిక్కులకు పారిపోయి ప్రాణాలు దక్కించుకుంటాయి. కృతజ్ఞతతో నిండిన చంద్రకుడు, పలితుడిని ఏమీ చేయకుండా స్నేహపూర్వకంగా వీడ్కోలు తీసుకుని వెళ్ళిపోతుంది. చివరికి ఇద్దరూ శాశ్వత స్నేహం చేయకుండా, తమ తమ స్థానాల్లో సురక్షితంగా జీవిస్తూ కథ సుఖాంతమవుతుంది.
2. ఎలుక తెలివితేటలను గురించి మీరేమనుకుంటున్నారో రాయండి.
జవాబు: ఈ కథలో పలితుడు అనే ఎలుక చాలా తెలివైనది, ధైర్యవంతురాలు అని నాకనిపించింది. ప్రమాదంలో ఉన్నప్పుడు కంగారుపడకుండా ప్రశాంతంగా ఆలోచించి సరైన నిర్ణయం తీసుకుంది. తన శత్రువైన గుడ్లగూబను చూసినా, ద్వేషం పక్కనపెట్టి ఇద్దరికీ ఉమ్మడిగా ఉన్న ప్రమాదాన్ని గుర్తించి సహకారం కోరింది – ఇది గొప్ప విజ్ఞతకు నిదర్శనం. ఎవరిని ఎలా ఒప్పించాలో తెలిసిన మంచి సంభాషణా చాతుర్యం కూడా దానికి ఉంది. ప్రమాదం తొలగిపోయాక, శత్రువుతో శాశ్వత స్నేహం వద్దని స్పష్టంగా చెప్పడం దాని వివేకానికి నిదర్శనం. చిన్న జీవి అయినప్పటికీ, పెద్ద సమస్యను తన బుద్ధిబలంతో పరిష్కరించుకున్న తీరు నాకు చాలా నచ్చింది. ఇలాంటి సమయస్ఫూర్తి మనమందరం అలవర్చుకోవాలి.
3. మీ సమయస్ఫూర్తితో మీ స్నేహితుని గాని, స్నేహితురాలిని గాని, ఆపదలో ఉన్న వారిని ఎవరినైనా రక్షించిన వివరాలను వ్రాయండి.
జవాబు: ఒకసారి మా పాఠశాలలో ఆటల సమయంలో నా స్నేహితుడు మెట్లపై నుంచి జారి కింద పడిపోయాడు. అతని కాలికి బాగా దెబ్బ తగిలి రక్తం రావడం మొదలైంది. చుట్టూ ఉన్న పిల్లలు భయపడి కేకలు వేయడం మొదలుపెట్టారు. నేను వెంటనే ప్రశాంతంగా ఆలోచించి, నా రుమాలుతో అతని గాయాన్ని గట్టిగా కట్టి రక్తస్రావం ఆపాను. వెంటనే దగ్గర్లో ఉన్న ఉపాధ్యాయురాలిని పిలిచాను. ఆమె వచ్చి తక్షణమే ప్రథమచికిత్స చేసి, తర్వాత ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్ళారు. నా సమయస్ఫూర్తి వల్ల నా స్నేహితుడికి ఎక్కువ రక్తం పోకుండా కాపాడగలిగాను. మరుసటి రోజు అతను నాకు కృతజ్ఞతలు చెప్పాడు. ఆపద సమయంలో కంగారుపడకుండా ధైర్యంగా వ్యవహరించడం ఎంత ముఖ్యమో ఆ సంఘటనతో నాకు బాగా అర్థమైంది.
4. ఎలుక – పిల్లి మాటలను సంభాషణ రూపంలో రాయండి.
🐭 ఎలుక: నమస్కారం పిల్లీ గారు! ఈ రోజు మీరు నా వైపు ఎందుకు అంత తీక్షణంగా చూస్తున్నారు?
🐱 పిల్లి: నువ్వు నా సహజ ఆహారానివి కదా ఎలుకా, అందుకే చూస్తున్నాను!
🐭 ఎలుక: కానీ ఇప్పుడు మనం ఇద్దరం ఒకే ప్రమాదంలో ఉన్నాం కదా, ఆ కుక్క మనల్నిద్దరినీ తరుముతోంది!
🐱 పిల్లి: నిజమే! ముందు ఈ ప్రమాదం నుంచి తప్పించుకుందాం, తర్వాత మన సంగతి చూసుకుందాం.
🐭 ఎలుక: సరే, నేను ఈ చిన్న కన్నంలోకి దూరతాను, మీరు ఆ చెట్టు ఎక్కండి.
🐱 పిల్లి: మంచి ఆలోచన! సమయస్ఫూర్తితో ప్రవర్తిస్తే ఎవరైనా ఆపద నుంచి తప్పించుకోవచ్చు అని నాకు అర్థమైంది.
🐭 ఎలుక: అవును, ఇప్పుడు మనం సురక్షితంగా ఉన్నాం. మళ్ళీ కలుద్దాం, జాగ్రత్త!
5. కింది కథా సమీక్షను చదివి నీకు నచ్చిన కథకు సొంతంగా కథా సమీక్ష రాయండి.
కథ పేరు: కాకి – నక్క
కథలో ప్రధాన పాత్రలు: కాకి – అమాయకమైనది, పొగడ్తలకు లొంగిపోతుంది. నక్క – జిత్తులమారి, ఇతరులను మోసం చేసి తన పని సాధించుకుంటుంది.
కథాసారాంశం: కాకి నోట్లో ఉన్న రొట్టెముక్కను చూసిన నక్క, కాకిని పాట పాడమని పొగిడి మోసం చేసి రొట్టెను కాజేస్తుంది. కాకి తన తప్పు తెలుసుకుని బాధపడుతుంది.
నీతి: ఎవరైనా అతిగా పొగిడితే మోసపోకుండా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
నాకు నచ్చిన అంశాలు: నక్క తెలివితేటలు ఆసక్తికరంగా అనిపించాయి, కానీ మోసం చేయడం మంచిది కాదని కూడా ఈ కథ నేర్పింది.
అ) గీతగీసిన పదాలకు అర్థాలు రాయండి.
| వాక్యం | గీత గీసిన పదం – అర్థం |
|---|---|
| ఉదా: ఎలుక ఆహారం అన్వేషించడానికి బయలుదేరింది. | వెతకడానికి |
| 1. చిలుక ప్రాణభీతితో గిజగిజలాడింది. | ప్రాణం పోతుందేమో అనే భయంతో |
| 2. చిరకాల వైరం మంచిది కాదు. | చాలాకాలంగా ఉన్న |
| 3. మంచివారితో మైత్రి గొప్ప జీవితానికి మార్గం చూపుతుంది. | స్నేహం |
| 4. సదాలోచనలు చేయాలి. | మంచి ఆలోచనలు |
| 5. పిల్లికి ఎలుకకు జాతి వైరం ఉంది. | అ) శత్రుత్వం ✔ |
ఆ) కింది పదాలకు వ్యతిరేకార్థక పదాలు రాయండి.
| 1. అదృష్టం × | దురదృష్టం | 4. అపకారం × | ఉపకారం |
| 2. మంచి × | చెడు | 5. ధర్మం × | అధర్మం |
| 3. వెలుగు × | చీకటి | 6. సత్యం × | అసత్యం |
ఇ) కింది ప్రకృతి వికృతులను జతచేయండి.
(ప్రశ్న: 1–ఆహారం, 2–ధర్మం, 3–ప్రాణం, 4–కథ, 5–సంతోషం | జవాబు ఎంపికలు: అ–పానం, ఆ–సంతసం, ఇ–కత, ఈ–దమ్ము, ఉ–ఓగిరం)
| 1 → ఉ | (ఆహారం → ఓగిరం) |
| 2 → ఈ | (ధర్మం → దమ్ము) |
| 3 → అ | (ప్రాణం → పానం) |
| 4 → ఇ | (కథ → కత) |
| 5 → ఆ | (సంతోషం → సంతసం) |
విభక్తులు అంటే ఏమిటి? వాక్యంలో ఒక పదానికి, మరో పదానికి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని తెలిపి, వాక్యానికి పూర్తి అర్థాన్ని ఇచ్చే పదాలను/ప్రత్యయాలను “విభక్తులు” అంటారు. (పేజీలు 40-41లో ఇవ్వబడిన వివరణ, పట్టిక బోధనాంశం – కింద ఇచ్చిన సూచిక ప్రకారం అభ్యాసాలు సాధించవచ్చు.)
| విభక్తి | ప్రత్యయాలు | అర్థం |
|---|---|---|
| ప్రథమా | డు, ము, వు, లు | పేరును సూచిస్తుంది (కర్త) |
| ద్వితీయా | నిన్, నున్, లన్, కూర్చి, గురించి | దేనిని? ఎవరిని? (కర్మ) |
| తృతీయా | చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్ | దేనితో? (సాధనం) |
| చతుర్థీ | కొఱకున్ (కోసం), కై | ఎవరి కోసం? |
| పంచమీ | వలనన్, కంటెన్, పట్టి, నుండి | ఎక్కడ నుండి? |
| షష్ఠీ | కిన్, కున్, యొక్క, లోన్, లోపలన్ | ఎవరిది? (సంబంధం) |
| సప్తమీ | అందున్, న్ | ఎక్కడ? ఎప్పుడు? |
| సంబోధనా ప్రథమా | ఓ, ఓయి, ఓరీ, ఓసి | పిలుపు |
అభ్యాసం 1: ‘ప్రత్యయం’ను పట్టుకోండి! – పాఠంలోని వాక్యాలను చదివి, విభక్తి ప్రత్యయాన్ని గుర్తించి, అది ఏ విభక్తో రాయండి.
- “మిత్రమా!” నమస్కారం. (ఇక్కడ ‘ఓ’ లోపించింది) → సంబోధన ప్రథమా విభక్తి (ఉదాహరణగా ఇవ్వబడింది)
- ఆ చెట్టు క్రింద కన్నంలో “పలితుడు” నివసిస్తున్నాడు. → ప్రత్యయం: లో → సప్తమీ విభక్తి
- “నీకు కృతజ్ఞతలు.” → ప్రత్యయం: కు → చతుర్థీ విభక్తి
- ఇదే సమయంలో చంద్రకుడు అనే గుడ్లగూబ వచ్చాడు. → ప్రత్యయం: లో → సప్తమీ విభక్తి
- పలితుడు ప్రాణభీతితో గిజగిజలాడాడు. → ప్రత్యయం: తో → తృతీయా విభక్తి
- “నీ ప్రాణాలకు నా ప్రాణం అడ్డువేస్తాను.” → ప్రత్యయం: కు → చతుర్థీ విభక్తి
- “ఆపద నుండి బయటపడదాం.” → ప్రత్యయం: నుండి → పంచమీ విభక్తి
- “ఏం చేయ్యనురా దేవుడా!” → ప్రత్యయం: ఆ → సంబోధనా ప్రథమా విభక్తి
అభ్యాసం 2: ఖాళీలను పూరించి, విభక్తిని గుర్తిద్దాం! (సరైన ప్రత్యయంతో ఖాళీని పూరించి, ఆ వాక్యం ఏ విభక్తికి చెందుతుందో రాయండి)
| వాక్యం | ప్రత్యయం | విభక్తి |
|---|---|---|
| ఉదా: రోమకు“డు” అనే పిల్ల నివసిస్తున్నాడు. | డు | ప్రథమా విభక్తి |
| 1. “ప్రాణ స్నేహం కోసం తహతహలాడుతూ” | కోసం | చతుర్థీ విభక్తి |
| 2. “నిన్ను రక్షిస్తే గుటుక్కున మింగేస్తావేమోనని” | ను | ద్వితీయా విభక్తి |
| 3. “కన్నంలో నుండి తల బయటకు పెట్టాడు.” | లో నుండి | పంచమీ విభక్తి |
| 4. “ఓ పలితుడా!” అని రోమకుడు పిలిచాడు. | ఓ | సంబోధనా ప్రథమా విభక్తి |
| 5. “దీనావస్థతో మనసులో ఏడుస్తున్నాడు.” | తో | తృతీయా విభక్తి |
| 6. “వారి మైత్రికి భయపడి…” | కి | చతుర్థీ విభక్తి |
అభ్యాసం 3: పాత పాఠాలను పరిశీలిద్దాం! (పాఠాలు 1, 2, 3 నుండి ఒక్కో విభక్తికి ఉదాహరణ వాక్యం)
గమనిక: ఈ అభ్యాసానికి 1, 2, 3 పాఠాల నుండి వాక్యాలు అవసరం. అవి ఈ పాఠంలో లేనందున, ఇక్కడ విభక్తి భావాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి నమూనా (సాదృశ్య) వాక్యాలు ఇవ్వబడ్డాయి. మీ పుస్తకంలోని 1, 2, 3 పాఠాలను చూసి, అదే విభక్తికి సరిపోయే అసలు వాక్యాన్ని కూడా రాసుకోండి.
| విభక్తి | ప్రత్యయం | నమూనా ఉదాహరణ వాక్యం |
|---|---|---|
| ప్రథమ | డు, ము, వు, లు | పూర్వయ్యని బావగాడు అంటారు అందరూ. |
| ద్వితీయ | ని, ను | అమ్మ నన్ను ప్రేమగా చూసుకుంటుంది. |
| తృతీయ | తోడన్, తోన్ | నాన్న కత్తితో కూరగాయలు తరిగాడు. |
| చతుర్థీ | కొరకు, కై | అమ్మ నా కోసం బహుమతి తెచ్చింది. |
| పంచమీ | వలన, నుండి | బడి నుండి నడిచి వచ్చాము. |
| షష్ఠీ | కి, కు, యొక్క | అది రాము యొక్క పుస్తకం. |
| సప్తమీ | అందు, న్ | పిల్లలు తరగతి గదిలో ఉన్నారు. |
| సంబోధనా | ఓ, ఓయి | ఓ మిత్రమా! రా. |
భావం: ఇద్దరు రాజులు రాత్రంతా చదరంగం ఆడుతూ నిద్రపోతారు. చదరంగం మీద ఉన్న పావులు (బలాన్ని) ఎలా ఉన్నాయో అలానే వదిలేసి వెళ్తారు. రాత్రికి ఎలుకలు వచ్చి, పావులలో ఉన్న ‘ఏనుగు’ (ఏనుగు పావు)ను తమ కన్నంలోకి లాక్కుపోతాయి – ఇలా కవి తన సమస్యను చమత్కారంగా పూరించాడు.
| 1. పాఠాన్ని ధారాళంగా చదవగలను. అర్థంచేసుకొని సొంతమాటల్లో చెప్పగలను. | ఔను ✔ |
| 2. పాఠంలోని మాండలిక పదాలను, పదబంధాలను వాక్యాలలో ఉపయోగించగలను. | ఔను ✔ |
| 3. ఇటువంటి కథను మరొకటి చెప్పగలను. | ఔను ✔ |
| 4. పాఠంలోని విభక్తులను గురించి చెప్పగలను. | ఔను ✔ |
“సమయానికి తగిన ఆలోచన” అనే అదనపు పఠన కథ ఇవ్వబడింది – ఒక రాజు, వంకాయ కూరను ఇష్టపడి, తర్వాత ద్వేషించినప్పుడు, తెలివైన విదూషకుడు సమయస్ఫూర్తితో సమాధానం చెప్పి రాజును మెప్పించిన కథ ఇది. ఇందులో ప్రత్యేక ప్రశ్నలు లేవు – ఆస్వాదించి చదవడం కోసం ఇవ్వబడిన పేజీ. ఇది కూడా “సమయస్ఫూర్తి” పాఠం నీతినే మరోసారి తెలియజేస్తుంది.
✨ 6వ తరగతి తెలుగు సౌరభం – పాఠం 4: సమయస్ఫూర్తి – సంపూర్ణ జవాబులు ✨
